Nacpolsk
Upamiętnieni
Zawołani po imieniu
- Franciszek Antczak
- Kazimierz Szkop
Ratowani Żydzi
- Moszek Kuperman
- Josek Lewin
Grób na szczycie wzgórza
Podczas II wojny światowej Franciszek Antczak mieszkał w Nowym Boguszynie. W
listopadzie 1942 r. ukrywał w swoim gospodarstwie Joska Lewina i Moszka Kupermana,
którzy uciekli z getta w Czerwińsku. Ponieważ w okolicy pojawiały się patrole żandarmerii
postanowił, że Żydzi przeniosą się do jego siostry Zofii Szkop, mieszkającej z dziećmi w
Kolonii Nacpolsk. Tam też Kazimierz Szkop, najstarszy syn Zofii, wraz z Lewinem i
Kupermanem wykopali bunkier, służący za kryjówkę uciekinierom. Na początku lutego 1944
r. żandarmi zatrzymali Moszka Kupermana w drodze do znajomych w Wyszogrodzie.
Poddany brutalnemu śledztwu wyjawił miejsce swojej kryjówki. W kolejnych dniach Gestapo
aresztowało Zofię Szkop, jej syna Kazimierza, Franciszka Antczaka i Joska Lewina.
Za udzielanie pomocy Żydom, zaopatrywanie ich w żywność oraz dokonywanie
nielegalnego uboju Kazimierz Szkop został skazany na karę śmierci, którą wykonano przez
zgilotynowanie 26 września 1944 r. Zofię skazano na trzy lata obozu karnego. Franciszka
Antczaka zesłano do KL Stutthof – Außenlager Pölitz, gdzie zginął najprawdopodobniej po 5
stycznia 1945 r. Josek Lewin i Moszek Kuperman trafili do KL Auschwitz. Lewinowi udało
się uciec z marszu śmierci, a po zakończeniu wojny wyjechał do Stanów Zjednoczonych.
Moszek Kuperman w styczniu 1945 r. dotarł do KL Buchenwald, gdzie prawdopodobnie
doczekał wyzwolenia.
-
Zeznanie Genowefy Domańskiej z domu Szkop z dnia 13 grudnia 1994 roku. Źródło: AIPN Bu 392/1164/1, s. 108-109.
Zeznanie Genowefy Domańskiej z domu Szkop z dnia 13 grudnia 1994 roku. Źródło: AIPN Bu 392/1164/1, s. 108-109. -
Zeznanie Haliny Irzyk z dnia 24 listopada 1994 roku. Źródło: AIPN Bu 392/1164/1, s. 111-112.
Zeznanie Haliny Irzyk z dnia 24 listopada 1994 roku. Źródło: AIPN Bu 392/1164/1, s. 111-112. -
Zeznanie Haliny Irzyk z dnia 2 czerwca 1995 roku. Źródło: AIPN Bu 392/1164/1, s. 113-114.
Zeznanie Haliny Irzyk z dnia 2 czerwca 1995 roku. Źródło: AIPN Bu 392/1164/1, s. 113-114.