en

Helenów (Poświętne)

Upamiętnieni

Zawołani po imieniu

  • Józefa Dmoch
  • Józef Dmoch
  • Jan Kowalski

Ratowani Żydzi

  • oraz około dziesięciu nieznanych z imienia i nazwiska osób

Już się nie zobaczymy

Józefa i Józef Dmochowie mieszkali w Helenowie, mieli sześcioro dzieci. Przed wojną handlowali na targu w Stanisławowie i znali wielu miejscowych Żydów.

Latem 1943 roku przyjęli do siebie grupę około dziesięciorga Żydów, których ukryli w oborze. Wkrótce do Helenowa przybyła niemiecka ekspedycja. Na widok żandarmów dzieci Dmochów ukryły się w lesie. Uciekli również Żydzi, jednak dwóch zostało zastrzelonych, a dwóch kolejnych złapano. Żandarmi aresztowali Józefę i Józefa Dmochów, a wracając, pojmali jeszcze podsołtysa wsi Jana Kowalskiego i jego żonę Ludwikę. Powodem aresztowania Kowalskich było podejrzenie, że wiedzieli o pomocy i nie donieśli o tym władzom okupacyjnym.

Na posterunku w Radzyminie Niemcy zamordowali dwóch pojmanych Żydów. Ludwikę Kowalską puścili po przesłuchaniach wolno. Józefę i Józefa Dmochów oraz Jana Kowalskiego rozstrzelali 15 lipca 1943 roku.

en