en

Czyżew-Sutki

Upamiętnieni

Zawołani po imieniu

  • Franciszek Andrzejczyk

Ratowani Żydzi

  • Rajzel Brukowski
  • żona i dzieci Zeliga Gromadzyna
  • Rachel Kachan
  • Bracha Kirszenbojm
  • Mosze Kuzmacher z rodziną
  • Szmulik Lepak
  • Rachel Lichtensztejn
  • Izrael Muncarz z żoną i dziećmi
  • Symcha Muncarz
  • Fejwel Niewad
  • Judel Węgorz
  • Eliahu Wisocki
  • Mashel Zylbersztejn
  • oraz kilka nieznanych z imienia i nazwiska osób

Piwnica i ziemianka

Żydzi z Czyżewa znali Franciszka i Stanisławę Andrzejczyków jeszcze sprzed wojny. Kiedy jesienią 1942 roku Niemcy likwidowali getto, kilka żydowskich rodzin – razem osiemnaścioro osób – uciekło i szukało pomocy w domu Andrzejczyków w Czyżewie-Sutkach. Gospodarze, choć sami mieli szóstkę dzieci, bez wahania przyjęli uciekinierów, przez kilka miesięcy dawali im dach nad głową i żywność.

Szczęście opuściło Andrzejczyków 20 marca 1943 roku. Tego dnia niemieccy żandarmi z Czyżewa otoczyli dom i przeprowadzili rewizję. Odkryli dwie kryjówki – ziemiankę na podwórzu oraz piwnicę pod podłogą domu. No miejscu zastrzelili troje ukrywanych osób oraz Franciszka Andrzejczyka, a pozostałych Żydów wywieźli do Szulborza. Po wszystkim Niemcy obrabowali dom i zabrali cały żywy inwentarz.

en