Cezarów (Olesin)

Domownik

Wiosną 1941 roku w gospodarstwie Bolesława i Aleksandry Książków we wsi Cezarów, na skraju lasu, zamieszkał Żyd Idel. Bolesław znał jego ojca jeszcze z czasów przedwojennych, z wojska. Książkowie przez okolicznych mieszkańców byli cenieni za życzliwość. Małżonkowie byli bezdzietni, obecność w domu nastolatka mogła więc wzbudzić zainteresowanie, mimo to nie kryli się z tym przed rodziną i sąsiadami. Traktowali go jak domownika, chłopiec pomagał w gospodarstwie, pasąc krowy. Dopiero po dwóch latach, kiedy zrobiło się niebezpiecznie, Idel musiał zamieszkać w kryjówce w stodole.

Nad ranem 12 maja 1943 roku u Książków pojawili się Niemcy. Aleksandrze udało się zbiec oknem, Bolesława żandarmi złapali i pobili, a Idela wywlekli z kryjówki. Obu mężczyzn zamordowali pod lasem, a ich ciała zakopali we wspólnej mogile. Jeszcze tego samego dnia rodzina pochowała Bolesława na cmentarzu parafialnym w Dębem Wielkiem. Szczątki Idela do dziś spoczywają w miejscu rozstrzelania.